Criar um Site Grátis Fantástico
amerykanskie imiona meskie wikipedia

amerykanskie imiona meskie wikipedia


amerykanskie_imiona_meskie_wikipedia.pdf













"Snuc milosc" Niedostatek tu ekspresji uczuc badz swiadectwa doznan emocjonalnych. Pisarz odszedl od liryki inwokacyjnej i szczerej. Wypowiedz dzierzy charakter religijno - filozoficzny, zawiera naklady ekspresji posredniej, symbol, sugestie. Poeta pisze o milosci jako wladzy duszy, jako o tej czastce ludzkiej natury otrzymanej przez Boga. Milosc to przestrzen duchowa, w ktorej dokonuje sie najwiekszy czlowieczy rozwoj, jest pochodzeniem mocy duchowej. "Bog stal sie czlowiekiem, by jednostki mogli stac sie bogami" Dzieki milosci przebiega przebostwienie przyrody czlowieka. "Nad woda duza i czysta" Autor konstruuje dwustopniowy portret poetycki. Bycie natury (woda i obloki) to zywe swiadectwo madrosci Boga podczas gdy czlowiek przemija. Dzieki temu przemijaniu czlowiek stanowi integralna czasteczke wszechswiata. "Gdy tu nalezacy do mnie trup" Autor przedstawia dojrzewajacego duchowo mezczyzny. Odrebnosc srodku i cialka, szczegolnie obok ludzi wiekowy jest bardzo wyrazna. Towarzystwo duszy staje sie pozorna, ulatuje ona do ojczyzny rozmysla. Ojczyzna taka dla poety sa swoim wspomnienia, uczucia mlodziencze, krainy dalekie, choc sercu bliskie. "Polaly sie lzy me czyste, rzesiste" Utwor charakteryzuje sie niezwykla zwiezloscia, autor dazy do poetyckiego skrotu, maksymalizacji znaczen. Wiersz - placz, podsumowanie osobistej egzystencji. Wszelakie ludzkie uzyskania, sukcesy istnieja marnoscia, poniewaz kazde czlowiecze zycie ukonczy sie poczuciem egzystencjalnej kleski. "Ach, obecnie w rodzicielskim domu" Pisarz dokonuje podsumowania zycia. Planuje, iz wazna wartoscia nie zaakceptowac sa slowa, lecz czyny milosci jak i rowniez milosierdzia. "Pytasz, za jak Bog trocha slawy mnie ozdobil" Rozwiniecie mysli wraz z poprzedniego utworu. Pochwala pokory i milczenia. Nawiazanie sluzace do blogoslawienstw ewangelicznych. Zaczynem zacna nie beda ani uniesienia, ani filozofie, tylko prawe ludzie uczynki milosci. Istnieja tworzywem krolestwa bozego na calym swiecie. Romantyczny wieszcz u schylku zycia dokonuje poetyckiej charakterystyki powolania poetyckiego. Wyraza punkt widzenia historiozoficzny, iz istotne przenigdy nie znajduja sie wydarzenia o tematyce historycznej, lecz prywatna swietosc kazdego czlowieka. "Geby zbytnio lud krzyczace" Odrzucenie ideologii rewolucyjnej. Autor sugeruje, iz ci, ktorzy krzycza z ramienia ludu sa falszywymi prorokami i obok kresu katalogow dziejow oczekuje ich tylko zapomnienie.WSTEP Stany Zjednoczone Ameryki Polnocnej maja system oswiaty pewnie najbardziej zroznicowany, zdecentralizowany, a zarazem zywiolowy; chyba wyjatkowy tego rodzaju na swiecie. Rzad Federalny w dyskretnym stopniu uczestniczy w robieniu polityki oswiatowej czy przy dotowaniu szkolnictwa. Odpowiedzialnosc zbytnio oswiate spoczywa na rzadach stanowych, lecz tez predzej formalnie, poniewaz i one deleguja wlasne uprawnienia odnoszace sie do kierowania oswiata na wladze lokalne, po tysiacach obwodow oswiatowych w wyniku w AMERYCE istnieje 5O systemow oswiaty, ktorych dzialanie zalezy zwlaszcza od podatnikow. W czynieniu polityki oswiatowej na poziomie rzadu stanowego uczestnicza wyzsi urzednicy, sedziowie, stanowe wladze oswiatowe jak rowniez tysiace spolecznosci lokalnych. Procz tego istnieje dosyc zlozony, rownolegly system wlasnych placowek oswiatowych, zarowno pod nizszych jak i wyzszych poziomach nauki. Decentralizacja umozliwila rozwoj szerokiego wachlarza placowek oswiatowych. Lokalne wladze oswiatowe posiadaja czasami w swej gestii mala jednoklasowa szkole, a innym razem (np. w Nowatorskim Jorku) wioda nauczanie niemalze miliona podopiecznym. Niektore miejscowe wladze oswiatowe zarzadzaja jedynie szkolami w stopniu podstawowym, inne kieruja budami podstawowymi i srednimi w tym samym czasie. Wladzom miejscowym podlegaja rowniez kolegia srodowiskowe (community colleges), oferujace dwuletnie kursy na poziomie pol-wyzszym gwoli absolwentow szkol srednich. Oprocz tego w pojedynczych stanach dzialaja zarowno publiczne jak i wlasne szkoly, wyzsze (colleges), i uniwersytety. Te pierwsze czesto male jednostki realizuja warsztaty czteroletnie o niewielkiej ilosci kierunkow, zwykle nauk spoleczno-humanistycznych. Te nastepne zas, nierzadko olbrzymie akademie dysponujace nawet kilkoma „miasteczkami uniwersyteckimi" (campuses), realizuja zadziwiajaca liczbe kierunkow i specjalnosci zarowno na poziomie wyzszym, atelier doktorskich, w tym takze kursow doksztalcania i szlifowania zawodowego. W calej calym systemie oswiaty amerykanskiej wspolzyja zgodnie placowki oswiatowe wspierane finansowo przez miejscowe wladze oswiatowe (z forsy podatnikow) wraz ze szkolnictwem prywatnym, ktore stanowi lustrzane odwzorowanie tego, , ktorzy jest w obrebie szkoly publicznej. Szkola amerykanska jest szkola rozszerzona. Stwarza mozliwosci edukacji w takich samych, placowkach dla uczniow i osob studiujacych w odmiennym wieku, na temat roznych pasjach i poziomie inteligencji. Idealem szkoly amerykanskiej jest stworzenie mozliwosci oswiatowych zarowno zdolnym jak i uposledzonym, jak rowniez naszym, ktorzy beda pomiedzy owymi dwoma skrajnosciami. Dla poczatkujacych i sedziwych, bogatych i biednych opracowane zostaly programy nauczania. Oswiata ma pochodzace z jednej witryny zabezpieczac jednosc spoleczna zas z odrebnej kulturowa roznorodnosc ludnosci amerykanskiej, przygotowywac ogolnie a jednoczesnie zawodowo, zatroszczyc sie o styl moralny spoleczenstwa i rozwinac indywidualnosc jednostki. Zaklada sie, ze uczelni maja byc wolne od momentu polityki, jednak jednak uczulone na potrzeby narodowe i nie zaakceptowac pomijajace dazen i potrzebami miejscowej ludnosci, ze beda nadzorowane za sprawa osoby nie znajace sie na pedagogice, ale dzialac w tych propozycji beda ludzie przygotowani zawodowo do tejze dzialalnosci. Prognozowania te, aczkolwiek przeciez niejednokrotnie nawzajem sie wykluczajace, maja byc urzeczywistniane pod sztandarem wolnosci, rownosci i wydajnosci poprzez Rzad Federalny, rzady stanowe i miejscowe wladze oswiatowe. Majac na uwadze zlozonosc ukladu oswiaty amerykanskiej, jak i pewne paradoksalnie ulokowania celow oswiaty, zastanawiajace jest, ze tenze system wcale dziala. Kierowanie i nadzor W stanach Zjednoczonych nie ma centralnej wladzy oswiatowej. Jest ona porozdzielana na wladze federalne, stanowe i miejscowe Szkolnictwo pozostaje pod stala kontrola rzadow stanowych. Ustawodawstwo stanowe wydaje sie byc najwyzsza wladza nad szkolnictwem wyzszym i nizszym. Wladze wykonawcza reprezentuje w kazdym stanie burmistrz, ktory deleguje czesc swej wladzy w sprawach oswiatowych na instytucje odpowiedzialne zbyt szkolnictwo. Szczegolnie istotna z tych propozycji jest ministerstwo oswiaty, jakim kieruje glowny inspektor szkol stanowych Po kazdym dzieje jest ekwiwalent federalnego lokum zarzadzania i finansow odpowiedzialny za organizowanie dochodow jak i rowniez wydatkow a takze ogolna dzialalnosc oswiatowa. Stanowe ministerstwo oswiaty utrzymuje kontakty z lokalnymi okregami szkolnymi. W kompletnych stanach okazuje sie byc 15 tys lokalnych okregow szkolnych, ktore SA nierowno rozlozone, albowiem niektorych stanach jest ich nawet powyzej tysiac, natomiast w pozostalych niecale ponad 100.. Kazdy okreg ma wlasna rade oswiatowa, skladajaca sie z 5-7 czlonkow powolanych przez lokatorow lub wladze. Rady oswiatowe decyduja o wyborze i kadencji okregowego inspektora szkolnego, ktory wraz z personelem administracyjnym wykonuje postanowienia rady. Wskazowki i inspektor odpowiadaja zbytnio utrzymanie domow, zakup urzadzen. Lokalne wladze nie ingeruja w inicjatywa szkol prywatnych i lepszych uczelni. Szkola kieruje szef, ktory dzierzy 1 badz 2 zastepcow. Realizuje mezczyzna polityke oswiatowa, ocenia fuche nauczycieli i dba na temat dyscypline podopiecznym. W kazdym rzadzie federalnym istnieje Ministerstwo Oswiaty, ktorego przedstawicielem okazuje sie byc minister, jako czlonek Rzadu Federalnego. Jednak ow instytucja nie istnieje zbyt wielkiego wplywu, bowiem na oswiate rowniez ma wplyw inny resort np. Ministerstwo zdrowia, rolnictwa, Narodowa Fundacja Nauczania. Na te rozne resorty przydziela sie polowe zwiazkowych funduszy na oswiate. Wladze federalne znajduja sie odpowiedzialne zbytnio tworzenie sadowych regulacji w obrebie oswiaty, wspomagaja badania naukowe dotyczace edukacji. W NA JUKATAN nie ma ukladu oswiaty publicznej zarzadzanego centralnie. Wladze wykonawcze, ustawodawcze jak i rowniez sadownicze Rzadu Federalnego uczestnicza w sporzadzaniu polityki oswiatowej. Rzad Federalny nie monitoruje ani odrzucic finansuje oswiaty. Za pulap oswiaty odpowiadaja glownie wladze stanowe. W calej praktyce stany wiekszosc uprawnien przekazuja wladzom lokalnym np. radom szkol lokalnych, ktore kieruja szkolami bezposrednio albo zlecaja opieka agencjom powolanym do tego celu. Kazda podpowiedz moze aranzowac oddzielny struktura szkol lokalnych Oswiata publiczna w 10% finansowana wydaje sie przez rzad Federalny, natomiast w 90% przez wladze lokalne wraz z podatkow. W calej finansowaniu wyrazne Sa dywergencje w zaleznosci od zakresu jak swoim zamoznosci. Przy stanach, porzadnych jest wiecej niz 1-a szkola wyzsza tworzy sie Stanowa Konferencje szkolnictwa lepszego, ktora jest odpowiedzialna za zrealizowanie polityki szkol wyzszych. Kazda szkola wyzsza kieruje rektor. KROTKI KONTUR HISTORYCZNY Od razu amerykanskie rozporzadzenia oswiatowe byly wydane przy 1642 r. przez wladze kolonialne w Massachusetts. Potwierdzaly one zobowiazanie rodziny zbytnio zapewnienie pociechom mozliwosci nauki czytania jak i rowniez przygotowania sluzace do zawodu. Rozporzadzenia te ustalaly rowniez publiczna odpowiedzialnosc zbytnio oswiate. Jesli rodzina odrzucic zapewniala dzieciom nauki — radni miejscy (selectmen) umieszczali dziecko w calej warsztatach przygotowujacych do sporzadzania rzemiosla (Cremin, 1970). Podobnej tresci rozporzadzenia wydano nastepnie po calej Nowatorskiej Anglii a takze w koloniach srodkowego Atlantyku (z wyjatkiem Rhode Island). Okreslaly one podstawowe wzorce organizacji edukowania zawodowego. W tym samym czasie zaczely powstawac pierwsze szkoly. Do 1647 r. w calej jedenastu miejscowosciach Nowej Anglii (na 60) powstaly uczelni miejskie, utrzymywane z kapitalow wladz powiatowych (Jernegan, 1931: 82). W 1647 r. wladze kolonialne Massachusetts uchwalily pierwsze ustawy dotyczace organizacji oswiaty oswiatowej. Zobowiazywaly one wszystkie miasta, w ktorych mieszkalo przynajmniej piecdziesiat rodzin, w celu zatrudnienia instruktora umiejetnosci odwiedzania, a ow w ktorych zamieszkiwalo ponad 100 rodzin, do struktury szkoly przecietnej ogolnoksztalcacej. Dalsze regulacje sadowe, odnoszace sie do dzialania systemu oswiaty amerykanskiej, nastapily pod koniec XVIII wieku. Dotyczyly one musu regularnego uczeszczania do szkol, mianowania instruktorow, uzytkowania budynkow i kontrolowania dzialalnosci szkol. Regulacje sadowe z 1785 i 1787 r. ustalaly koniecznosc rezerwowania 116 fragmentu ziemi wszelkiego okregu miejskiego pod konstrukcje szkol, zapoczatkowujac tym samym kulture publicznego wspierania oswiaty. Jak cie moge jak miasta rozrastaly sie, kwestie powiazane z edukacja coraz czesciej przekazywane byly miejscowym wladzom, ktore posiadaly prawo zarzadzania szkol i zatrudniania profesorow. Uprawnienia owe przekazywane dotychczasowy z kolei specjalnym komitetom szkolnym. Od 1826 r. w calej Massachusetts stalo sie obowiazkiem kazdego miast powolywanie i utrzymywanie komitetow oswiatowych. W poludniowych i srodkowoatlantyckich koloniach poczatki oswiaty polaczone sa precyzyjnie z dzialaniem angielskich szkol prywatnych, umieszczonych dla dzieci wraz z wyzszych dziedzin. Natomiast podopieczni z rodzin biednych uczeszczaly do szkol przykoscielnych. Z czasem i w tamtym miejscu dotarly jednakze wzory uczelni publicznej pochodzace z Nowej Wielkiej brytanii. W polowce XIX stuleciu w wielu stanach powolano stanowe ministerstwa oswiaty, biura stanowego inspektora szkol oraz stanowiace seminaria nauczycielskie. Ustawy nakladaly takze na osrodka miejskiego (o danej liczbie mieszkancow) obowiazek utrzymywania szkoly wyzszej. W 1852 r. jakosc Massachusetts uchwalil ustawe na temat obowiazku szkolnym. Do 1865 r. wszelakie stany, poza poludniowymi, wydaly podobne ustawy. Na przelomie XIX a, takze XX przy. w STANY nastapil intensywny przyrost ludnosci. Kraj ow poczynil podobnie wielkie progresy w uprzemyslowieniu. Liczba lokalnych okregow szkolnych rozrosla sie do plus minus 110 tys. To powazne rozdrobninie nastreczalo wiele przeszkody w realizowaniu polityki oswiatowej. Zaistniala zatem koniecznosc zestawienia malych okregow szkolnych przy wieksze placowki. W konsekwencji, pomiedzy 1900 a 1939 r. liczba okregow szkolnych zmniejszyla sie prawie czterokrotnie (do 30 tysiecy. ). Chod ten doprowadzil z niejakiej strony w celu obnizenia nakladow pienieznych administrowania oswiata, do zaanektowania programow ksztalcenia, a wraz z drugiej — do wzrostu biurokracji; zaszla bowiem nieodzownosc zatrudnienia profesjonalnych administratorow oswiaty, przygotowanych sluzace do tej roboty na nadzwyczajnych kursach gwoli kierownikow, bowiem czlonkowie rad lokalnych okregow szkolnych, wybierani sposrod osob nie zwiazanych profesjonalnie pochodzace z oswiata, nie byli mogl podolac nalozonym na tych propozycji obowiazkom. Zawodowi administratorzy uzyskali wieksza samodzielnosc w realizowaniu polityki oswiatowej, niezaleznie od partyjnych ukladow a, takze zalecen. To tym bardziej wyrazne, ze w owym czasie zasady naukowego kierowania zdobywaly sobie rozlegle uznanie w spoleczenstwie amerykanskim. Powszechnie uwazano, iz aplikowanie zasad prawdziwych w kierowaniu szkola pozwoli uzyskiwanie lepszych wynikow, w podobny sposob to posiadalo miejsce w przypadku sektora prywatnego. Tak wiec w tej chwili przed druga wojna swiatowa Stany Zjednoczone mialy zdecentralizowany system oswiaty, w ktorym duza role odgrywaly wladze stanowe, przekazujace powazna czesc swych uprawnien lokalnym wladzom oswiatowym, oraz biurokracja oswiatowa, skladajaca sie pochodzace z zawodowych dysponentow. SYSTEM DZISIEJSZEJ OSWIATY AMERYKANSKIEJ 1. Przedszkole Okolo 2. 5 mln 3-4 letnich dzieci uczeszcza do przedszkoli l stopia (nursery). Popyt na te uslugi wydaje sie byc znaczne poniewaz okolo 70% amerykanskich kobiet w wieku od 25-65 lat manipuluje zawodowo. Zachwycajaca wiekszosc podopieczni uczeszcza az do przedszkoli prywatnych, ktore istnieja platne, znikomy - % do tak zwanym. federalnych przedszkoli, oplacanych pochodzace z funduszy panstwowych, przeznaczonych dla dzieci z rodzin o niewysokich zarobkach. Zdarzaja sie rowniez zdarzenia nieuniknione ze zaklady pracy maja wlasne przedszkola ale to sa niewiele a jawnie znikome wypadki. Pobyt dziecka w przedszkolu otrzyma na ogol 2—3 godziny dziennie, ale jezeli ojciec a, takze matka odrabiaja w kompletnym wymiarze wilu godzin, dziecko jest w stanie pozostac w szkole podstawowej dluzej. dwa. Szkolnictwo publiczne, podstawowe jak i rowniez srednie Szkolnictwo podstawowe a, takze srednie zdominowane jest za sprawa sektor spoleczny: uczeszcza okolo 90% uczacych sie. W stuleciu 5-6 lat dzieci sa powszechnie zapisywane do przedszkoli II kategorii (kindergarten ). Przedszkole II stopnia wydaje sie czescia uczelni podstawowej i jako tego typu finansowane, wydaje sie byc ze srodkow publicznych, aczkolwiek istnieja takze prywatne przedszkola II stopnia. Ten ciag edukacji ma za zajecie przygotowac dziecko do nauczania w uczelni podstawowej, sluzace do samodzielnosci, wspolzycia z roznymi i wytworzyc w nim nawyki dobrej wykonywania zadan i zabawy. Amerykanska szkola podstawowa ( Elementary Schools ) zawiera, kurs piec lub 8-letni. Znacznie wyzsza popularnoscia szczyca sie szkoly szescioletnie. Dzieci wstepuja do szkoly podstawowej po wieku 6—7 lat, oraz koncza ja, w zaleznosci od schemacie szkoly jak i rowniez w wieku rozpoczecia nauki, w 12—15 roku istnienia. Szkola umiarkowana ( High School ) trwa siedmiu lub czterech lata. Nasza pierwsza, analogicznie jak szkola podstawowa, okazuje sie byc popularniejsza. Szescioletnia szkola srednia dzieli sie na wiecej niz jeden etapy (3+3): 3 czasy sredniej szkoly l kategorii (junior high school) —. klasy VII, VIII, IX i kilku lata umiarkowanej szkoly II stopnia (senior high school) —klasy X, XI, XII. Czteroletnia szkola srednia obejmuje klasy od chwili IX sluzace do XII. Po niektorych okregach szkolnych odrabiaja tzw, „szkoly posrednie, ktore obejmuja najczesciej klasy szostej i 12. Przygotowuja ow kredyty mlodziez w celu wstepu do szkoly przecietnej, ale absolwenci tych szkol najczesciej koncza nauke w klasie IX, a wiec zaliczaja kurs szkoly sredniej l stopnia, spelniajac tym samym mus szkolny, ktory w wiekszosci stanow trwa do 16 rok zycia. Absolwenci 6-letnich szkol podstawowych wraz z zasady kontynuuja nauke w calej 6 letniej szkole umiarkowanej, natomiast ci ktorzy zdali 8-letnia szkole podstawowa maja do decyzje 4 gorace lub szesc letnie szkoly srednie, poczawszy od rangi IX. Przewazajaca czesc studentow klas mlodszych szkol naczelnych uczeszcza w celu tzw. klas scalonych (self contained), gdzie wszystkich artykulow naucza nasz sam profesor, a zajecia odbywaja sie zwykle w calej jednym miejscu klasowym. Program uwzglednia czytanie, pisanie, matematyke, przyrode, wyksztalcenie fizyczne, wychowanie plastyczne, otoz przedmioty, ktore wplywaja pod ogolny progres dziecka, gdyz takie okazuje sie byc zadanie szkoly podstawowej. W starszych klasach szkoly zasadniczej i nizszych klasach uczelni sredniej—klasy, VII, VIII, IX — pojedynczych przedmiotow ucza inni wychowawcy, a uczniowie przechodza na lekcje az do ich pracowni. W planach nauczania sa takie przedmioty, jakim sposobem: jezyk angielski (gramatyka, eseje, literatura), matematyka, natura, historia, nauki spoleczne, wychowanie fizyczne. Uczniowie moga rowniez wybrac kilka innych rzeczy, w zaleznosci od zainteresowan: muzyke, wyksztalcenie plastyczne, teatr lub artykuly zawodowo-techniczne (stolarstwo, slusarstwo, plan techniczny). Selekcja tych przedmiotow jest na ogol bardzo roznorodny. W klasie IX uczniowie sa niejednokrotnie, oceniani, oraz rodzice systematycznie informowani na temat ich postepie w nauce (raz dzieki szesc tygodni). Amerykanska szkola srednia II stopnia (klasy X, XI, XII), porozdzielana jest dzieki ciagi (programy), w ktorych dobor przedmiotow a, takze wymagania uzaleznione sa od czasu poziomu inteligencji, zdolnosci jak i rowniez zainteresowan studentow. Najzdolniejsi zwykle znajduja sie podczas zwanym,, akademickim", przygotowujacym sluzace do wstepu w wyzsze akademie. Zwraca sie w nim wyjatkowa uwage dzieki nauke towarow ogolnoksztalcacych: jezyka angielskiego (zwlaszcza literatury), angielskiego, matematyki, fizyki, chemii, et cetera. Mniej inteligentni trafiaja do ciagu nazywanego „ogolnym", jakiego program scala przedmioty ogolnoksztalcace i zawodowo-techniczne. Po konczeniu szkoly przecietnej ida oni najczesciej sluzace do kolegiow srodowiskowych lub stanowych, w ktorych odrzucic stawia sie zbyt ogromnych wymagan wstepnych. Najmniej inteligentni uczniowie wybieraja ciag zwany „zawodowym", gdzie przewage odgrywaja przedmioty techniczno-zawodowe. Warto zaznaczyc iz przygotowanie zawodowe odbywa sie na stanowisku robocie a mimo to ksztalcenie zawodowe w stopniu szkoly przecietnej uznawane wydaje sie w USA za malo skuteczne. Oprogramowanie szkoly sredniej II-stopnia jest niezwykle plastyczny. Wiekszosc szkol oferuje duza game rzeczy „do wyboru". Uczniowie pojetni moga skorzystac z wykladow i lekcji wykraczajacych pomijajac program szkoly sredniej. Moga uczyc sie pojedynczych programow, zaliczac wybrane rzeczy awansem jak i rowniez otrzymywac tzw. kredyt uniwersytecki. Moga wybrac programy przy~ spieszone a, takze konczyc szkole srednia o rok lub pol roku kalendarzowego wczesniej. Rok szkolny po Stanach Zjednoczonych utrzymuje okolo 9 miesiecy (od pierwszych dzionki wrzesnia na pol czerwca ) Dzien szkolny rozpoczyna sie 8, 00 lub 8, 30. Po przedszkolach II stopnia dzieci przebywaja na ogol pol poranka, Klasy I— IIl koncza nauke na temat 13, 30 lub czternascie, 00, klasy od IV wzwyz zwykle ucza sie do kolejny, 00-15, 30. Lekcja utrzymuje od 50 do 55 minut. Tydzien szkolny trwa 5 dob. 3. SZKOLNICTWO PRYWATNE Rownoczesnie do systemu szkol ogolnych opierajacego sie na sfinansowaniu ze strony podatnikow, jest w USA dobrze rozwiniety system szkol prywatnych (przedszkoli, szkol naczelnych i srednich), w ktorych wiedza jest platna. Szkolnictwo osobiste nie jest na funduszy publicznych. Chociaz zwieksza sie w miare stale liczba uczniow uczeszczajacych az do ostatniej rangi szkoly umiarkowanej 65% szkol prywatnych wydaje sie byc w rekach kosciola katolickiego. Inne wyznania (np. Luteranie czy Zydzi) maja tez znaczny udzial. Obserwuje sie przy tym niezahamowany wzrost naczelnych szkol niekomercyjnych, tzw. chrzescijanskich ( Chrystian schools), charakteryzujacych sie wielka dyscyplina. wlasnego ramach sektora prywatnego sa rowniez uczelni wyznaniowo niezalezne wsrod nich cieszy sie najwiekszym uznaniem tzw. szkoly przygotowawcze (preparatory schools), ktore specjalizuja sie przy przygotowaniu pretendentow do wstepu do najbardziej znanych i powazanych szkol wyzszych. Jakkolwiek jest ich niewiele i pod swoja opieka maja znikomy procent uczniow (glownie dzieci elity finansowo-przemyslowej), to jednak wywieraja znaczny dzialanie na doswiadczenie nauczania w calej szkole amerykanskiej. 4. SZKOLNICTWO WYZSZE Robienie amerykanskiego programu szkolnictwa lepszego zwiazane jest dosc scisle z Ustawami Morilla. Pierwsza z tych propozycji, zatwierdzona przez Kongres w calej 1862 r. dotyczyla przekazania ziemi nalezacej do Rzadu Federalnego ponizej budowe kolegiow i uniwersytetow w poszczegolnych stanach, stad tez przyjela sie nazwa „Land Grant Colleges". Inna ustawa Morilla, zatwierdzona poprzez Kongres po 1897 r., stanowila na temat dodatkowych srodkach na postep szkolnictwa wyzszego. Prawie wszelkie uczelnie, ktore powstaly w wyniku dzialania tych ustaw znajduja sie obecnie przy kregu szkol publicznych, oraz te, ktore sa osobiste (fundacyjne), wspomaga finansowo rzad, jak np. Massachusetts Institute of Technology (MIT) w calej Cambridge badz Cornell University w Ithaca (New York). W wyniku dzialalnosci Ustaw Morilla wszystkie stany (50) odgrywaja przynajmniej poprzez jednym uniwersytecie. W Ameryce istnieja 4 podstawowe typy szkol lepszych nadajace stopnie akademickie: 2-letnie kolegia srodowiskowe tzw. kolegia nizsze (junior colleges), 4-letnie kolegia oraz uniwersytety. Ogolem szkol lepszych jest przeszlo 3 tysiecy. w tym blisko 2 tysiecy. 4-letnich kolegiow i uniwersytetow i powyzej tysiac kolegiow 2-letnich. Tak samo jak w wypadku szkolnictwa nizszego wielkosci, rowniez lepsze uczelnie beda albo ogolne albo osobiste. Tu aczkolwiek proporcje beda zupelnie rozne: na przeszlo 3 tys, szkol wyzszych wiecej niz polowa to uczelnie prywatne (fundacyjne). Wbrew to, wiekszosc studiujacych uczeszcza do szkol publicznych gdyz w kregu tych szkol znajduje sie wielu 2 jak i rowniez 4-letnich kolegiow, a frakcja uniwersytetow stanowych — to ogromne placowki, oferujace szkola wyzsza nawet dla kilkudziesieciu tys sluchaczy. Kolegia srodowiskowe jak i rowniez „nizsze" obsluguja z zasady ludnosc miejscowa lub regionalna. Oferuja ow lampy led dwa gatunki programow: pewien o orientacji zawodowej ( np. inzynieria dentystyczna, madrosc komputerowa, akademickie zasady rozporzadzania dzialalnoscia produkcyjna czy uslugowa, optyka, kosmetyka), drugi — o profilu ogolnoksztalcacym. Absolwenci tych szkol otrzymuja nizszy stopien uniwersytecki nauk humanistycznych lub przyrodo-technicznych (Associate of Arta, Associate of Science). Pomyslne zakonczenie studiow umozliwia dalsza nauke w IV-letnich kolegiach a, takze uniwersytetach z zaliczeniem dwoch lat studiow wiadomego kierunku. Kolegia 4 gorace to zazwyczaj uczelnie ogolnoksztalcace (Liberal Arts Colleges). Oryginalnie byly to instytucje osobiste, skoncentrowane w wschodnim wybrzezu. W XX wieku rozprzestrzenily sie po calym panstwa a niedaleko nich istnieje wiele jednostek publicznych. Kolegia publiczne wywodzily sie sposrod tzw. szkol normalnych (normal schools ) sluzace oryginalnie do nauczania nauczycieli szkol podstawowych. Razem ze wzrostem zainteresowania szkolnictwem wyzszym po spoleczenstwie amerykanskim, szkoly te przerodzily sie w kolegia ogolnoksztalcace. z czego wiekszosc utrzymywana wydaje sie z kapitalow stanowych. Kolegia 4-letnie daja takie warsztaty, jak historia sztuki, umiejetnosc, uzytkowa, angielski i literatura, jezyki nieznane, prawo, filozofia, psychologia, teatrologia, a czasami nawet tak bardzo wyszukane jak astrologia a, takze sztuki mistyczne. Czesc kolegiow prowadzi tez wydzialy pedagogiczne i ksztalci nauczycieli. Uwzgledniajac potrzeby i zainteresowania spoleczenstwa, niektore kolegia rozszerzaja swe programy o kierunki techniczne, administracyjne, finansowo-handlowe. Absolwenci IV-letnich kolegiow otrzymuja stopien akademicki bakalarza (Bachelor's Degree). Moga oni studiowac dalej pod uczelniach prowadzacych kursy magisterskie i doktoranckie. Na najwazniejszym szczeblu po hierarchii amerykanskich szkol lepszych znajduja sie uniwersytety (stanowe, wlasne, miejskie) oraz nieliczne istytuty i akademie, ktore proponuja zarowno studia na poziomie bakalariatu. Jak tez prowadzace do stopnia magisterskiego (Master's Degree) i doktorskiego (Doctor's Degree). Szkola wyzsza magisterskie trwaja rok albo dwa (po otrzymaniu wielkosci bakalarza) i koncza sie egzaminem ustnym lub pisemnym. Stopien doktora (najwyzszy poziom naukowy w calej USA) uzyskuje sie przewaznie po odbyciu dwuletnich atelier doktoranckich, pomyslnie zdanym egzaminie kwalifikacyjnym, udokumentowaniu znajomosci jednego lub jezykow obcych i przeprowadzeniu badan prowadzacych do skompletowania dysertacji. Uniwersytety, poza dzialalnoscia dydaktyczna, kieruja rowniez doswiadczenia naukowe. Tuz przy uczelniach tych dzialaja niejednokrotnie instytuty naukowo-badawcze, wydawnictwa, muzea i obserwatoria astronomiczne. Ksiegozbiory niektorych uniwersytetow amerykanskich beda imponujace, np. Harvard dzierzy jedna z najwiekszych zbiorow na swiecie. Wowczas gdy szkolnictwo wlasne, podstawowe a, takze srednie wykorzystuje na ogol pochodzace z funduszy panstwowych, o tyle uniwersytety i inne wyzsze uczelnie prywatne wspomagane sa. nierzadko przez kapital stanowy oraz rzad zwiazkowy, choc uczelnie publiczne dotowane sa przy wiekszych proporcjach. Zarowno osobiste jak i publiczne szkoly wyzsze wspomagane sa tez poprzez roznego rodzaju fundacje organizacje dobroczynne, osoby prywatne dodatkowo czesne wnoszone przez osob studiujacych. Niektore amerykanskie uczelnie wlasne (fundacyjne) raduja sie wielkim prestizem nie tylko w calej USA, ale i w globie (np. Harvard, Yale, Stanford, Princeton Universities czy Massachusetts Institute of Technology), oraz czesc uniwersytetow stanowych utrzymuje rowniez bardzo wysoki poziom (np. California State University lub University of Wiscon-sin). Kazde wyzsze akademie amerykanskie zachowuja dalekie idaca autonomie struktura studiow jak i rowniez pracy uniwersytecie jest w zasadzie ustalana przez jej wladze. Oprocz publicznych i prywatnych szkol lepszych istnieje w USA takze szeroka-siec szkol pomaturalnych (nastawionych lub nie zaakceptowac nastawionych dzieki zysk), ktore przygotowuja abiturientow szkol umiarkowanych do sporzadzania roznych zawodow (sekretarek, programistow, technikow, podwladnych radia i telewizji ). Szkoly owe prowadzone znajduja sie zarowno za posrednictwem sektor panstwowy jak i prywatny. Nie nadaja one rzedow akademickich, jednakze oferuja swiadectwa i dyplomy w danym fachu czy specjalizacyj. Brak wydaje sie szczegolowych danych empirycznych statystycznych na temat zakresu i skali aktywnosci tego typu szkol. Przyjmuje sie szacunkowo, ze jest ich ponad 8 tys. a, takze ksztalca od chwili 10 az do 20 min kandydatow. NAUCZYCIEL AMERYKANSKI Po USA pracownikow jest blisko 1, 7 mln nauczycieli szkol naczelnych i 1-wsza, 1 mln szkol umiarkowanych. Licencjonowanie instruktorow jest musem rzadow stanowych., gdzie ktorykolwiek badz stan posiada wlasne wymagania w tym zakresie. By otrzymac licencje nauczycielska, trzeba miec zrobione studia wyzsze na poziomie licencjackim na nurcie nauczycielskim. Czesto zatrudnia sie nauczycieli na probe w krotkim czasie po dokonczeniu studiow. Otrzymanie magisterium laczy sie z promocja w zawodzie. Miano instruktora mianowanego osiaga sie poprzez zdobyciu praktyki, mierzonej liczba godzin przepracowanych w kategorii szkolnej na studiach. Niektorym stano zeby zatrudnic instruktora wystarczy tylko i wylacznie licencjat, pozostale zas zwracaja uwage pod odbyte kursy, doksztalcania jak i rowniez doskonalenia zawodowe w uczelni i oprocz nia. Wielu stanow przed zatrudnieniem nauczyciela wymaga realnego pokazu kompetencji pracy po klasie oswiatowej. BIBLIOGRAFIA S. KAWULA a mianowicie „DYLEMATY EDUKACYJNE ZA GRANICA ” J. COLEMAN - „EDUCATION IN AMERICA ” R. PACHOCINSKI – “WSPOLCZESNE SYSTEMY EDUKACYJNE” R. PACHOCINSKI – „PEDAGOGIKA POROWNAWCZA” CZASOPISMO – MOJA SZKOLA; ZESZYT szostej ROK 1996 INTERNET – WWW. SZUKACZ. PL


sprawdzian z historii 1 gimnazjum slowianie i pierwsze panstwa slowianskie
przemysl forum
gimnazjum nr 3 im j korczaka kielce
obliczenia procentowe przyklady
smyk mapa interaktywna
obok kazdej z grup kregowcow wpisz